مقاله پژوهشی
منصوره مظفری گنبری؛ بهاره جمشیدی؛ جابر سلیمانی؛ پریسا زرگری پور
چکیده
پایش خواص سیبزمینی طی انبارداری نقش مهمی در تعیین زنجیرۀ مصرف، عرضۀ بهموقع محصول و کاهش ضایعات دارد. در این پژوهش، سامانۀ پایش غیرمخرب خواص سیبزمینی با استفاده از فناوری تصویربرداری پس‌پراکنش نور لیزر در محدوده نور مرئی و فروسرخ نزدیک نمونه‌سازی و ارزیابی شد. تصویربرداری طی نگهداری محصول در انبارهای سرد با دماهای 4 و 7 درجة ...
بیشتر
پایش خواص سیبزمینی طی انبارداری نقش مهمی در تعیین زنجیرۀ مصرف، عرضۀ بهموقع محصول و کاهش ضایعات دارد. در این پژوهش، سامانۀ پایش غیرمخرب خواص سیبزمینی با استفاده از فناوری تصویربرداری پس‌پراکنش نور لیزر در محدوده نور مرئی و فروسرخ نزدیک نمونه‌سازی و ارزیابی شد. تصویربرداری طی نگهداری محصول در انبارهای سرد با دماهای 4 و 7 درجة سلسیوس و انبار سنتی صورت گرفت. در آزمایش‌ها از دو رقم سیبزمینی آگریا و جیلی استفاده شد. خواص محصول شامل درصد رطوبت، میزان نشاسته، مواد جامد حل‌شدنی و سفتی بافت طی انبارداری تعیین شد. ویژگی‌های مبتنی بر تحلیل‌های شدت نور و بافت تصاویر استخراج شد. از مدل شبکۀ عصبی مصنوعی برای به‌دست آوردن ارتباط بین هریک از خواص مذکور و ویژگی‌های تصاویر استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که طول موج 680 نانومتر در پیش‌بینی مقدار رطوبت، طول موج 880 نانومتر در پیش‌بینی سفتی و ترکیب دو طول موج در پیش‌بینی مواد جامد حل‌شدنی کل و درصد نشاسته موفق‌تر بودند. بیشترین مقدار ضریب همبستگی در پیش‌بینی مقدار رطوبت، مواد جامد حل‌شدنی، سفتی و درصد نشاسته به‌ترتیب 0/76، 0/82، 0/71و 0/73 به‌دست آمد. نتایج پژوهش بیانگر قابلیت استفاده از سامانه تصویربرداری پس‌پراکنش نور لیزر در سنجش خواص سیبزمینی انبارشده بود.
مقاله پژوهشی
محمد نصیری؛ محمد قهدریجانی؛ بابک بهشتی
چکیده
توسعۀ فنی مکانیزاسیون برنج در استان‌های شمالی ایران طی سال‌های اخیر شامل افزایش سطح مکانیزاسیون، گسترش کاربرد ماشین‌های نشاکاری و برداشت و نوسازی ناوگان کشاورزی بوده است. بااین‌حال، اثر این تحولات بر تقاضای انرژی در شرایط مختلف فنی و مدیریتی بهطور کامل مشخص نیست. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرپذیری تقاضای انرژی از توسعه فنی مکانیزاسیون ...
بیشتر
توسعۀ فنی مکانیزاسیون برنج در استان‌های شمالی ایران طی سال‌های اخیر شامل افزایش سطح مکانیزاسیون، گسترش کاربرد ماشین‌های نشاکاری و برداشت و نوسازی ناوگان کشاورزی بوده است. بااین‌حال، اثر این تحولات بر تقاضای انرژی در شرایط مختلف فنی و مدیریتی بهطور کامل مشخص نیست. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرپذیری تقاضای انرژی از توسعه فنی مکانیزاسیون و نقش عوامل تعدیل‌کننده مانند کارایی انرژی، قیمت حامل‌های انرژی و سطح فناوری ناوگان به اجرا درآمده است. از داده‌های سه استان گیلان، مازندران و گلستان طی دورۀ 1392 تا 1402 استفاده گردید. کارایی انرژی با روش DEA-BCC و روابط پویا با مدل داده‌های تابلویی System-GMM برآورد شد. برای محاسبۀ شاخص‌های انرژی، از ضریب‌های هم‌ارز انرژی بومی‌سازی‌شده برای شرایط ایران استفاده گردید که بر اساس مطالعات معتبر داخلی (Zahedi et al., 2015; Alam et al., 2023) تهیه شده‌اند. نتایج تحقیق نشان داد میانگین کارایی فنی خالص در گلستان (92/0) بالاتر است تا در مازندران (85/0) و گیلان (81/0). همچنین بیشترین و کمترین انرژی ورودی به‌ترتیب در گلستان (77685 مگاژول در هکتار) و گیلان (34188 مگاژول در هکتار) است. برآورد مدل System-GMM بیانگر وجود رابطه غیرخطی به‌شکل U بین سطح مکانیزاسیون و شدت انرژی است به‌گونه‌ای که در گلستان افزایش سطح مکانیزاسیون تا آستانه 6/3 اسب بخار در هکتار موجب کاهش شدت انرژی شده است، در حالی‌که در گیلان اثر مکانیزاسیون غیریکنواخت است: در سطوح پایین کاهشی و در سطوح بالاتر، به‌دلیل سهم کمتر فناوری‌های نوین و پراکندگی اراضی، افزایشی بر شدت انرژی بود (05/>P). کشش قیمتی تقاضای انرژی در گیلان (13/0) بیش از کشش قیمتی تقاضای انرژی در گلستان (08/0) برآورد شد. در میان عوامل مورد بررسی، کارایی انرژی مهم‌ترین عامل کاهش‌دهنده شدت انرژی در هر سه استان بود. نتایج بررسی‌ها نشان داد اثر توسعۀ فنی مکانیزاسیون بر تقاضای انرژی به شرایط منطقه‌ای، سطح فناوری ناوگان، ساختار بهره‌برداری و کارایی مدیریتی وابسته است؛ بنابراین، سیاست‌های توسعۀ مکانیزاسیون برنج باید متناسب با ویژگی‌های فنی و ساختاری هر استان طراحی شوند.
مقاله پژوهشی
عادل واحدی
چکیده
انرژی به شکل‌های مختلف در صنعت پرورش گاو شیری استفاده می‌شود و در فرآیند تولید شیر به دلایل مختلف هدر می‌رود. دامداران با به‌کارگیری روش‌های مختلف تولید، در کارایی انرژی واحد تولیدی‌شان نقش اساسی دارند. این تحقیق در سال 1403 در استان تهران به انجام رسید و هدف آن تعیین شاخص‌های انرژی مصرفی، شناسایی واحدهای کارا و ناکارای پرورش ...
بیشتر
انرژی به شکل‌های مختلف در صنعت پرورش گاو شیری استفاده می‌شود و در فرآیند تولید شیر به دلایل مختلف هدر می‌رود. دامداران با به‌کارگیری روش‌های مختلف تولید، در کارایی انرژی واحد تولیدی‌شان نقش اساسی دارند. این تحقیق در سال 1403 در استان تهران به انجام رسید و هدف آن تعیین شاخص‌های انرژی مصرفی، شناسایی واحدهای کارا و ناکارای پرورش گاو شیری به‌منظور بالابردن کارایی واحدهای تولیدی به حداکثر، و تعیین مقدار انرژی قابل ذخیرهشدن حاصل از بهینه‌سازی مصرف انرژی بود. اطلاعات به روش پرسشنامه‌ای و مطالعات اسنادی و نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی از واحدهای مختلف گاوداری شیری جمعآوری و کلیه فعالیت‌ها یادداشت‌برداری شد. انرژی نهاده‌ها شامل نیروی کار، ماشین و تجهیزات، سوخت، الکتریسیته، جیرۀ غذایی دام (یونجه، ذرت سیلویی، کنسانتره و کاه گندم)، ساختمان و تأسیسات و انرژی ستانده‌ها شامل شیر، گوشت و کود گاوی تولید شده محاسبه شد. شاخص‌های انرژی شامل افزودۀ خالص انرژی، کارایی انرژی مصرفی، بهره‌وری انرژی و شدت انرژی تعیین شد. با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها کارایی انرژی دامداری‌های گاو شیری مورد مطالعه تعیین و میزان بهینه‌سازی مصرف‌انرژی در واحدهای ناکارا و کل انرژی قابل صرفه‌جویی مشخص گردید. نتایج تحقیق نشان داد مقدارکل انرژی ورودی 75/193690 مگاژول بهازای هر رأس دام است و بیشترین سهم انرژی نهاده‌های مصرفی را خوراک دام با 96/76 درصد دارد. در بین خوراک‌های عمدۀ مصرفی گاو شیری، کنسانتره، یونجه، ذرت و کاه گندم به‌ترتیب 99/32، 68/27، 8/13 و 48/2 درصد از کل انرژی مصرفی داشتند. مقدار کل انرژی ستانده 482/36886 مگاژول بهازای هر رأس دام به دست آمد که بیشترین سهم را شیر تولیدی با 02/87 درصد از کل انرژی ستانده داشت. کارایی مصرف انرژی، خالص انرژی، بهره‌وری انرژی و شدت انرژی به‌ترتیب 19/0، 272/156804- مگاژول بهازای هر رأس دام، 086/0 کیلوگرم بر مگاژول و 636/11 مگاژول بر کیلوگرم تعیین گردید. میانگین کارایی فنی، کارایی فنی خالص و کارایی مقیاس برای گاوداریهای شیری استان تهران به‌ترتیب 892/0، 931/0 و 958/0 محاسبه شد. میانگین انرژی هدف در گاوداریهای شیری استان تهران 15/129764 مگاژول بهازای هر رأس دام تعیین شد. یافتههای تحقیق نشان داد با بهینه‌سازی مصرف انرژی در دامداری‌های ناکارای گاو شیری استان تهران بهطور متوسط 53/63926 مگاژول بهازای هر رأس دام می‌توان صرفه‌جویی انرژی داشت و کارایی مصرف انرژی و بهره‌وری انرژی را به‌ترتیب به 284/0 و 128/0 کیلوگرم بر مگاژول ارتقا داد.
