نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

2 دانشیار بخش تحقیقات ماشین‌های کشاورزی، مؤسسه فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و

4 مسئول آزمایشگاه صنایع غذایی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی، سازمان

10.22092/amsr.2026.372864.1536

چکیده

پایش خواص سیب‌زمینی در طول انبارداری نقش مهمی در تعیین زنجیره مصرف، عرضه به موقع محصول و کاهش ضایعات دارد. در این پژوهش، سامانه پایش غیرمخرب خواص سیب‌زمینی با استفاده از فناوری تصویربرداری پس‌پراکنش نور لیزر در محدوده نور مرئی و فروسرخ نزدیک نمونه‌سازی و ارزیابی شد. تصویربرداری در طول نگهداری محصول در انبارهای سرد با دماهای 4 و7 درجه سلسیوس و انبار سنتی انجام شد. در آزمایش‌ها از دو رقم آگریا و جیلی استفاده شد. خواص محصول شامل درصد رطوبت، میزان نشاسته، مواد جامد حل‌شدنی و سفتی بافت در طول انبارداری تعیین شد. ویژگی‌های مبتنی بر تحلیل‌های شدت نور و بافت تصاویر استخراج شد. از مدل‌ شبکه عصبی مصنوعی برای به‌دست آوردن ارتباط بین هریک از خواص مذکور و ویژگی‌های تصاویر استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که طول موج 680 نانومتر در پیش‌بینی محتوی رطوبت، طول موج 880 نانومتر در پیش‌بینی سفتی و ترکیب دو طول موج در پیش‌بینی مواد جامد حل‌شدنی کل و درصد نشاسته موفق‌تر بودند. بیشترین مقدار ضریب همبستگی در پیش‌بینی محتوی رطوبت، مواد جامدحل‌شدنی، سفتی و درصد نشاسته به‌ترتیب 76/0، 82/0، 71/0 و 73/0 به‌دست آمد. نتایج پژوهش بیانگر قابلیت استفاده از سامانه تصویربرداری پس‌پراکنش نور لیزر در سنجش خواص سیب‌زمینی انبارشده بود.

کلیدواژه‌ها