موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تحقیقات سامانه‌ها و مکانیزاسیون کشاورزی 3060-6748 25 90 2024 06 21 Technical-economic evaluation of drone sprayer with conventional sprayers in controlling cotton bollworm pest ارزیابی فنی- اقتصادی پهپاد سم پاش با سم پاش های رایج در کنترل آفت کرم قوزه پنبه (مطالعه موردی دشت مغان) 43 60 134592 10.22092/amsr.2025.369437.1517 FA جبراییل تقی نژاد دانشیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران وحید مهدوی استادیار بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران Journal Article 2025 05 12 In this study, it was done to investigate the efficiency to improve the quality of spraying on the control of cotton pests in Moghan. This project was conducted in a completely random block experimental design with four replications. The treatments tested were spraying with UAV sprayer, boom and turboliner sprayer. The measured parameters included the effective capacity, amount of spraying of poison solution per hectare, numerical and volumetric median diameter of poison, spraying quality, drift, and effectiveness of sprayers. The results showed that the lowest spraying quality index for the turboliner sprayer was 1.88, and for the boom sprayer and the drone sprayer were 2.26 and 2.60, respectively. The boom sprayer was the best method for controlling the thrips pests in the early stages of cotton growth due to its easy access, suitability of field and plant conditions, and favorable relative spraying quality. However, in the final stages of plant growth, depending on the availability of sprayers and field conditions (irrigation and field area), and due to the high height of the crop and traffic problems in the field, the use of the drone sprayer and the turbo liner was more suitable. The highest field capacity with 4.75 ha.hr-1 related to the drone and the lowest drift with %10.01 were related to boom. The results of the economic analysis showed that the marginal efficiency rate of replacing the use of drone with other treatments in inappropriate field conditions and plant height is more than 76.98%. Therefore, drone sprayer is recommended. <strong>این پژوهش به منظور بررسی کارآیی پهپاد سمپاش با دو نوع سمپاش پشت تراکتوری رایج (توربولاینر زراعی و بوم­دار) برای کنترل آفات پنبه، در قالب طرح </strong><strong>بلوک </strong><strong>کامل تصادفی با چهار تکرار به اجرا در آمد. پارامترهای مورد اندازه­گیری شامل قطر میانه عددی و حجمی قطره­های سم، ضریب کیفیت سم‌پاشی، میزان بادبردگی، ظرفیت مزرعه­ای، میزان مصرف محلول سم‌پاشی و درصد تأثیر حشره­کش بر جمعیت آفات پنبه بود. نتایج به دست آمده نشان داد کمترین شاخص کیفیت پاشش برای سمپاش توربولاینر برابر با 1/88 و سمپاش پشت تراکتوری بوم­دار و پهپاد سمپاش به ‌­ترتیب برابر با 2/26 و 2/60 است</strong><strong>.</strong><strong> سمپاش پشت تراکتوری بوم­دار به ‌دلیل دسترسی آسان، مناسب بودن شرایط مزرعه و گیاه، دارا بودن شاخص کیفیت پاشش نسبی مطلوب، بهترین روش کنترل آفت تریپس در مراحل اولیه رشد پنبه مناسب بود. اما در مراحل پایانی رشد فنولوژیکی بسته به دسترسی سمپاش‌ها و شرایط مزرعه (آبیاری و مساحت مزرعه) ارتفاع زیاد محصول، و مشکلات تردد در مزرعه کاربرد پهپاد سمپاش و توربولاینر مناسب‌تر بود. بیشترین ظرفیت مزرعه­ای با 4/75 هکتار در ساعت مربوط به پهپاد سمپاش و کمترین بادبر</strong><strong>د</strong><strong>گی با </strong><strong>10</strong><strong>/01 درصد مربوط به سمپاش بوم­دار بود. نتایج تحلیل اقتصادی با روش بودجه‌بندی جزئی نشان داد که میزان بازده</strong><strong> </strong><strong>نهایی</strong><strong> </strong><strong>جایگزینی</strong><strong> </strong><strong>کاربرد</strong><strong> </strong><strong>پهپاد سمپاش با</strong><strong> </strong><strong>دیگر تیمارها در</strong><strong> </strong><strong>شرایط نامناسب مزرعه و ارتفاع بوته، بیشتر از </strong>76/92 <strong>درصد</strong><strong> </strong><strong>است و بنابراین در صورت وسیع بودن مزرعه و طغیان آفت کرم غوزه پنبه، پهپاد سمپاش بهترین سودآوری را دارد و قابل توصیه است.</strong> https://amsr.areeo.ac.ir/article_134592_7da11531597c4c88123073571139137b.pdf