موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تحقیقات سامانه‌ها و مکانیزاسیون کشاورزی 3060-6748 16 2 2015 08 23 ارزیابی یکنواختی توزیع آب و نیتروژن در کودآبیاری جویچه‌ای نیشکر 41 60 102852 10.22092/erams.2015.102852 FA نادر سلامتی دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل فریبرز عباسی استاد پژوهش مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی معصومه دلبری دانشیار دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل علی شینی دشتگل رئیس اداره آبیاری و زهکشی موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان پیمان افراسیاب استادیار دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل Journal Article 2015 02 09 در این تحقیق به بررسی تأثیرات کودآبیاری بر یکنواختی توزیع آب و نیتروژن در آبیاری جویچه­ای نیشکر از طریق مقایسه دو روش اندازه­گیری مزرعه­ای و مدل عباسی و همکاران پرداخته شده است.  آزمایشی در مقیاس بزرگ به­ صورت کرت­های یک بار خرد شده در قالب بلوک­های کامل تصادفی با 3 تکرار در یک قطعه 25 هکتاری از مزارع کشت جدید (پلانت) در اراضی کشت و صنعت نیشکر دهخدا از اسفند سال 1391 تا مهرماه 1392 اجرا شد.  فاکتور اصلی تقسیط­های کودی است که در سه سطح (دو تقسیطی، سه تقسیطی و چهار تقسیطی) و فاکتور فرعی سطوح کود مصرفی است که در سه سطح (100، 80 و 60 درصد کود مورد نیاز به­ ترتیب معادل 350، 280 و 210 کیلوگرم کود اوره) اعمال شد.  ضرایب معادله کوستیاکف با استفاده از مدل بیلان حجمی استخراج شد.  از مدل کودآبیاری عباسی و همکاران برای شبیه­سازی جریان آب و انتقال نیترات در خاک استفاده شد.  گسترة زمان تزریق کود از 30 درصد انتهایی مدت زمان آبیاری تا 60 درصد مدت زمان آبیاری را به خود اختصاص داد.  مدیریت صحیح مقدار دبی ورودی و تزریق کود در زمان­های مناسب موجب افزایش ضریب یکنواختی توزیع آب و کود شد.  مقدار نمایة­ آماری E در تمام تیمارهای کودآبیاری بزرگتر از 990/0 به دست آمد که نشان از کارایی بالای مدل در پیش­بینی مدت زمان­های پیشروی و پسروی دارد.  مقایسة میانگین مدت زمان پیشروی و پسروی اندازه­گیری شده با مدت زمان پیشروی و پسروی استخراجی از مدل در تمامی تیمارهای کودآبیاری، با آزمون تی (T-test) نشان داد که آمارة T کمتر از مقدار 447/2 (T بحرانی) است که نشان­دهنده کارایی بالای مدل عباسی و همکاران است.  همچنین، نتایج آزمون T در مورد مقایسة میانگین دبی ورودی و ضرایب یکنواختی آب و کود حاکی از بیشتر بودن مقادیر آمارة T  از 305/2 (T بحرانی) است که تأثیر معنی­دار میزان دبی در نوسانات ضرایب یکنواختی آب و کود را نشان می­دهد مدل عباسی و همکاران قادر است تا با توجه به شرایط مختلف مزرعه و با تعریف ضرایب نفوذ برای مدل و تغییر شیب، افزایش یا کاهش میزان دبی و تغییر طول جویچه، شرایط بهینه را برای افزایش کارایی مصرف آب و یکنواختی توزیع کود فراهم آورد.  در نوبت­های آبیاری و تقسیط­های انتهایی، انطباق مقادیر هر دو روش مورد مقایسه در این تحقیق بیشتر است به ­طوری ­که در تیمار 4 تقسیطی و 60 درصد سطح کودی در آبیاری یازدهم و تیمار 3 تقسیطی و 100 درصد سطح کودی در آبیاری دهم، اختلاف مقدار آب نفوذ یافته در دو روش به 2 میلی­متر کاهش یافت و در هر دوی این تیمارها مقادیر ضرایب یکنواختی توزیع کود حتی از آب بیشتر بود و به بیش از 90 درصد رسید.  https://amsr.areeo.ac.ir/article_102852_6b82e43a51ac52fad99f1c5ccf7a2252.pdf